25 sierpnia 2026 r. odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność”. Sprawozdanie z działalności Prezydium KSOiW przedstawił przewodniczący dr Waldemar Jakubowski. Informacja obejmowała stanowiska, opinie i apele przygotowane przez Sekcję, udział jej przedstawicieli w konsultacjach i spotkaniach oraz działania podejmowane w obronie praw i interesów pracowników oświaty.

Jednym z głównych punktów posiedzenia była ocena sytuacji, w jakiej szkoły i placówki oświatowe rozpoczynają rok szkolny 2026/2027. Rada omówiła zmiany w prawie oświatowym wchodzące w życie od 1 września 2026 r., w tym nowe podstawy programowe, ramowe plany nauczania, rozwiązania dotyczące edukacji zdrowotnej, ocenę funkcjonalną uczniów, ograniczenia w korzystaniu z telefonów oraz wygaszenie szczególnych regulacji odnoszących się do edukacji uczniów z Ukrainy. Analizowano również zmiany w szkolnictwie branżowym, doradztwie zawodowym i finansowaniu zadań oświatowych.

W ocenie Rady zakres wprowadzanych regulacji oznacza istotne zwiększenie obowiązków organizacyjnych, dydaktycznych i dokumentacyjnych. Szkołom pozostawiono zbyt mało czasu na przygotowanie się do nowych zadań, a zmianom nie zawsze towarzyszą odpowiednie środki finansowe, wsparcie organizacyjne i właściwe przygotowanie pracowników. KSOiW sprzeciwia się praktyce przenoszenia odpowiedzialności za skutki niedostatecznie przygotowanych reform na dyrektorów, nauczycieli oraz pozostałych pracowników oświaty.

Centralnym przedmiotem dyskusji była krytyczna sytuacja całego systemu edukacji publicznej. Rada stwierdziła, że pomimo kolejnych deklaracji, konsultacji, prac zespołów i konferencji Ministerstwo Edukacji Narodowej nadal nie przedstawiło kompleksowego programu rozwiązania podstawowych problemów polskiej szkoły. Narastający chaos organizacyjny, chroniczne niedofinansowanie, przeciążenie pracowników, ograniczanie autonomii zawodowej nauczycieli oraz pozorowany dialog społeczny prowadzą do dalszego pogłębiania kryzysu.

Rada podkreśliła, że państwo nie może przerzucać kosztów realizacji konstytucyjnego obowiązku zapewnienia edukacji publicznej na samorządy, nie przekazując im środków adekwatnych do powierzonych zadań. KSOiW podtrzymuje postulat przeznaczania na edukację co najmniej 4,7 proc. PKB oraz wprowadzenia trwałego mechanizmu wzrostu wynagrodzeń nauczycieli. Wynagrodzenie zasadnicze powinno zostać powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw i docelowo wynosić co najmniej 100 proc. tej kwoty dla nauczyciela początkującego, 125 proc. dla nauczyciela mianowanego oraz 150 proc. dla nauczyciela dyplomowanego.

Wiele miejsca poświęcono rzeczywistemu czasowi pracy nauczycieli. Rada przypomniała, że pensum określa jedynie obowiązkowy wymiar zajęć, a nie całość czasu pracy. Przygotowywanie zajęć, sprawdzanie prac, prowadzenie dokumentacji, udział w zebraniach i radach pedagogicznych, kontakty z rodzicami, wycieczki, szkolenia oraz współpraca ze specjalistami są pełnoprawnymi obowiązkami pracowniczymi. KSOiW nie akceptuje utrzymywania systemu, w którym znaczna część tych zadań wykonywana jest poza ustalonym czasem pracy i bez wynagrodzenia.

Przedmiotem dyskusji były również ochrona zdrowia i godności pracowników oświaty, odbudowa autorytetu nauczyciela, edukacja włączająca oraz przyszłość szkolnictwa specjalnego. Rada wskazała, że uczniowie wymagający specjalistycznego wsparcia powinni mieć zapewnioną edukację i opiekę przede wszystkim w odpowiednio rozwiniętym i finansowanym systemie szkolnictwa specjalnego, dysponującym wykwalifikowaną kadrą oraz warunkami dostosowanymi do ich indywidualnych potrzeb.

Krytycznie oceniono sposób przygotowywania kolejnych reform oraz prowadzenia konsultacji przez MEN. Dialog społeczny nie może ograniczać się do formalnego wysłuchania strony związkowej po faktycznym podjęciu decyzji. KSOiW oczekuje rzeczywistego udziału reprezentatywnych organizacji związkowych w kształtowaniu polityki oświatowej oraz przygotowania długofalowej strategii obejmującej finansowanie edukacji, wynagrodzenia, czas pracy, politykę kadrową, ograniczenie biurokracji i odpowiedzialność państwa za jakość szkoły publicznej.

Rada omówiła także dalsze działania protestacyjne. Dyskusja koncentrowała się na prawnych i organizacyjnych zasadach prowadzenia akcji polegającej na skrupulatnym wykonywaniu obowiązków, dokumentowaniu rzeczywistego obciążenia pracą oraz organizacji i rozliczaniu pracy związanej z dodatkowymi zadaniami, zastępstwami, wycieczkami, obsługą e-dziennika i korespondencją służbową. Analizowano również możliwość podejmowania kolejnych, skoordynowanych form protestu oraz udział struktur regionalnych i zakładowych w ich przygotowaniu. Szczegółowe decyzje będą przekazywane strukturom KSOiW wraz z dalszym rozwojem sytuacji.

Podczas posiedzenia przedstawiono ponadto harmonogram szkoleń KSOiW na rok szkolny 2026/2027 oraz omówiono sprawy organizacyjne, przygotowania do Pielgrzymki Ludzi Pracy i kolejnych wydarzeń. Rada potwierdziła, że KSOiW będzie konsekwentnie reprezentować interesy nauczycieli i pozostałych pracowników oświaty oraz domagać się od MEN i Rady Ministrów konkretnych decyzji, stabilnego prawa, odpowiedniego finansowania i rzeczywistego dialogu społecznego.